Ana Sayfa / Kapak Dosyası / Yem Fabrikalarında Bakım Önemi ve Bakımın Türleri

Yem Fabrikalarında Bakım Önemi ve Bakımın Türleri

Hiçbir ekipman sonsuz bir çalışma ömrüne sahip değildir. Hiçbir zaman unutulmamalıdır ki, bozuk ekipman yoktur, bakımsız ekipman vardır. Periyodik bakım ve değişimleri yapılan her ekipmanın ekonomik ömrü rahatlıkla çok uzun yıllara uzamaktadır.

mahmut_tatlidil_yemmakMahmut Tatlıdil
İş Geliştirme Asistan Direktörü
Yemmak Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Günümüzde ticari satışı olan yem fabrikalarında fiyatların belirlenmesinde, maliyetlerin optimize edilip tüketiciye daha sürdürülebilir ve uygun fiyatlı ürünlerin sunulmasındaki en önemli etmenlerden biri tesislerin işletme maliyetleridir. Prensip olarak benzer ekipmanların kullanıldığı iki tesisi birbirinden ayıran ve fark yaratan temel faktör ekipmanların ne derece efektif olarak işletilebildiğidir.

Burada işletme kelimesinin karşılığı “sorunsuz”, “arızasız”, “minimum masrafla” makinelerin çalıştırılmasıdır. Genel olarak herkesin bildiği gibi her mekanik ekipmanın ve bunların kontrol sistemlerinin belirli ömürleri vardır. Tasarımcı ve üretici firmanın mühendislik alt yapısı ve süreçlere yaklaşımı, seçimini yaptığı destekleyici alt elemanlar söz konusu ekipmanın ekonomik ömrünü ve çalışma sağlığını uzatabildiği gibi bunun tersi durumlarda da ekipmanın ömrünü kısaltmaktadır. Kısa parça ömrü ve dayanıksız tasarımlar işletmenin plansız duruş ve artan bakım maliyetlerinin başlıca nedenidir.

Bakım kelimesinin tanımı ve sözlük anlamı, kullanılan ekipmana gösterilen ilgi ve sürekliliğinin devamıdır. Ancak günümüz sanayi kültüründe bakım tanımı altında periyodik, kestirimci, düzeltici bakım gibi alt kavramlar ve farklı fayda süreçlerinde zengin kavramlar karşımıza çıkmaktadır.

PERİYODİK BAKIM
Periyodik bakım, ekipmanlar ve bunları oluşturan parçaların üretici firmasının belirtmiş olduğu zaman aralıklarında yağlama, parça değişimi, görsel ve parametrik kontroller ile sürekliliğin sağlanmasıdır. Sektör içerisinde personel ve personele bağlı zaman yetersizliği ile ilgili sebeplerle çoğu zaman arka plana atılan bu uygulama otomotiv, havacılık, kimya ve maden gibi birçok alanda aktif şekilde uygulanmaktadır.

KESTİRİMCİ BAKIM
Kestirimci bakım, süreçlerin önceden öngörülüp, gerekli teknik ve donanımsal uygulamalar ile arıza çıkarma ihtimalini öngörerek gereken önlemlerin alınması, bakım veya parça değişimi ile sorunun daha büyük duruşlara neden olmadan önlenmesidir. Bu yöntem ile tesisin duruş süresi nispeten daha kısadır ancak yatırım ve teknolojik altyapı gerektiren bir yöntemdir.

Teknolojinin endüstri 4.0 ile desteklendiği günümüzde aktif ısı sensörleri, endüstriye titreşim algılayıcılar ve elektriksel akım ölçer ve diğer kontrol cihazlarının online ve tesis kontrol sistemine direkt akuple olmasıyla izlenebilirliği artmış, dışarıdan destek ve önlem almada gelişim göstermiştir.

Kestirimci bakım ile ilgili teknolojinin desteği üzerine biraz daha konuşmak gerekirse, operasyon çeşitliliği nedeniyle birçok ekipman bina içerisinde veya dışında konumlandırılabiliyor. Bu koşullarda gerek olumsuz hava koşulları ve gece periyotlarında bu ekipmanlara ait düzenli bakım yapılması mümkün olmuyor. Ancak söz konusu koşullar altında dahi sağlıklı çalışan sensörler ile bu ekipmanların başına gelebilecek olumsuzluk karşısında veya tanı oluşturmada yardımcı olabilecek veriler alınabiliyor. Bu verilerin yorumlanması uzman bakım ekibi tarafından yapılıp müdahale yapılabiliyor.

DÜZELTİCİ BAKIM
Düzeltici bakım ise, arıza oluştuktan sonra yapılan, onarım adı altında geçen ve demonte etmişken işletmelerin kendi yöntem ve bilgileri ile revizyon yapmaya çalıştıkları bakım sürecidir. Bu bakım türü beklenmeyen zamanlarda yaşandığı için çoğu zaman işletmeleri gerek personel, gerek ise malzeme anlamında hazırlıksız yakalamaktadır. Böyle durumlarda uzun duruşlar yaşanmakta, işi hızlandırmak için işçilik kalitesinden taviz verilmektedir.

Yıllar içerisinde gelişen sektör tesislerin ekipman çeşitliliğini ve bu ekipmanların kapasite ile fiziksel boyutlarını arttırmış, işletmeler operasyonlarını daha geniş bir alana yaymıştır. Bu şekilde kapsamlı işletmelerde plansız bir bakım personelinin ne zamanı, ne hazırlığı, ne de işletme duruşunu yönetme şansı yoktur. Bu noktada en büyük yardımcıları tabi ki kapsamlı donanıma sahip otomasyon ve kontrol sistemleri olmaktadır. Scada yazılımlarında ekipmanlara ait kritik değerlerin yorumlanması, kritik eşik değerlerinde alarm sistemleri bakım ekiplerini kestirimci bakıma yöneltmektedir.

BAKIM ONARIM YÖNETİM SİSTEMİ (BOYS)
Bunun yanında “Bakım Onarım Yönetim Sistemi”, kısaca BOYS olarak anılan paket yazılımlar işletme bakım personelinin en büyük yardımcıları olmaktadırlar. Bu programlara işletmedeki ekipmanların parça listeleri, kontrol noktalarını, bu kontrol noktalarının düzenli kontrol aralıklarını ve kontrol düzeylerini. Kontrolün yanında parça değişimleri ve değişecek parçaya ait stok düzeyi gibi bilgileri verdiğinizde tüm bu bağımsız süreçleri arka planda yöneterek bakım personeline günlük ödevler hazırlamaktadır. Bu programdan alınacak bilgiler doğrultusunda satın alma personelleri parça tedarik sürecinde daha dikkatli çalışıp maliyeti azaltıcı faaliyetler ile işletmeye katkılarını arttırmaktadırlar. Ayrıca duruşların planı ile işletme yöneticileri yem siparişlerini ve kapasite hedeflerini, hammadde ve mamul stok seviyelerini yönetebilmektedirler. BOYS programlarının diğer faydası parça kullanımlarında stok hareketini yönetmeleri ve belirli dönemlerde işlik ve malzeme dâhil tesisin bakım maliyetlerini çok hızlı şekilde verebilmeleridir. Yıllık bütçe dönemlerinde bu bilgiler doğrultusunda firmalar toplu alım veya personel alım kararını verebilmektedirler.

Tüm bu bakım süreçlerini işletmelerin kendi kendine yetebilmesi üzerine kurguladık ancak birçok işletmenin bakım için ayrılmış personeli olmayabiliyor veya bu personel teknik kökenli olmadığı durumlar ile de karşılaşıyoruz. Bu konuda Avrupa’da yaygın olarak kullanılan bir sistem olan “Gezici Klinik” yaklaşımı ile işletmeler yıllık bakım anlaşmaları ile dışarıdan profesyonel hizmet alabiliyorlar. Bu teknik klinikler alanlarında uzman 3 teknisyen ve 1 mühendisten oluşup kendi oluşturdukları proses akışı üzerinden işletmenin kritik noktalarının periyodik bakımlarını gerçekleştirip değişmesi gereken ve ekonomik ömrünü tamamlamış olan ekipmanların listesini önem ve aciliyet durumunu da belirterek işletmeye sunuyorlar. Bunun yanında yazılan rapor üzerinden kestirimci bakım bakış açısından gelecek dönemde karşılaşılabilecek revizyon ve onarımlar işletme yönetimine sunulabiliyor. Değişimine onay verilen parçaların tedarik sürecinden sonra karşılıklı uygun bir duruş takviminde uygulama yapılıyor.

Bununla beraber plansız şekilde oluşacak ve duruşa sebep olabilecek boyutta bir arızanın oluşması durumunda bu ekipler kendilerine bildirimde bulunulduktan sonra en geç 8 saat içerisinde müdahalede bulup sorunu gideriyorlar.

Yemmak olarak sektörün sorunlarını bilen ve yıllardır kullanıcı dostu ekipman üreten bir firma olarak sunduğumuz “Check-Up” hizmeti de tecrübeli ve yetişmiş bakım ekibi olmayan ve sık sık duruş yaşayan veya üretim kalitesinde problemi olan firmalara 1 Uzman Mühendis ve 2 Teknisyen ile 3 gün süren keşif programı ve bu keşiften sonra deneme üretimlerinde bulunup detaylı rapor hazırlanıp işletmede değişmesi gereken parça ve/veya donanımların firma ile paylaşılması süreci olarak değerlendirilebilir. Bunun sonucunda donanım gereksinimi oluşması durumunda işletmeler yatırım takvimlerini şekillendirebilir, kalite problemlerine karşı sorunun kök nedenini daha sağlıklı şekilde öğrenebilirler.

Ayrıca bu hizmet ile birlikte yatırım koçluğu olarak da değerlendirilebilecek bir çalışma, muhtemel proje alanı, enerji altyapısı ( elektrik, hava, buhar, gaz, vb.) gibi gereksinimler belirlenip işletmenin gerçek ihtiyaçları ve finansal durumu da göz önüne alınıp sağlıklı bilgi paylaşımı yapılabilmektedir. Tesislerde yapılan en büyük hatalardan biri olarak da yatırım öncesi teknik altyapının öngörülmemesi ve gereksiz büyük veya küçük ekipmanlar ile darboğazlar yaratıldığını görüyoruz. Unutulmamalıdır ki hesapsız her ekipman potansiyel bir arıza yaratıcısıdır.

Hiçbir ekipman sonsuz bir çalışma ömrüne sahip değildir. Zamanında değişmeyen her lastik, bakımı yapılmayan her motor nasıl potansiyel arıza veya kazaya davet çıkartıyorsa yem üretim tesislerinde bakımı yapılmayan küçük veya büyük her ekipman potansiyel arıza beklentisini oluşturmaktadır. Yüksek yatırım maliyetleri ve tamamen satış veya entegre beslenme amacıyla kurulan bu işletmelerin minimum duruşla çalışması tek ve gerçek amaçtır.

Hiçbir zaman unutulmamalıdır ki, bozuk ekipman yoktur, bakımsız ekipman vardır. Periyodik bakım ve değişimleri yapılan her ekipmanın ekonomik ömrü rahatlıkla çok uzun yıllara uzamaktadır.

Kontrol edin

Remote-Maintenance-kapak

YEM FABRİKALARINDA BAKIMIN ÖNEMİ VE BAKIM TÜRLERİ

Verimlilik, piyasa ekonomisinin en önemli kavramlarından kabul ediliyor. Dolayısıyla yem fabrikalarında üretim kesintisiz devam edecek …