Ana Sayfa / Makale / Mikotoksinler – Hayvan Sağlığına ve Verimliliğine Karşı Sessiz Tehdit ve Gıda Güvenliği – III

Mikotoksinler – Hayvan Sağlığına ve Verimliliğine Karşı Sessiz Tehdit ve Gıda Güvenliği – III

Raymond_Coker_mycotoxins3_feed17Prof. Raymond D. Coker
Kurucu ve Direktör
Raymond Coker Danışmanlık Şirketi

NUMUNE ALMA, NUMUNE HAZIRLAMA VE MİKOTOKSİN ANALİZ YÖNTEMİ

NUMUNE ALMA
Şekil 2’de görüldüğü gibi, etkili numune alma, numune hazırlama ve mikotoksin analiz yöntemi, tedarik zinciri boyunca CCPs’lerde gereklidir.

Bir grup hammaddeden veya son üründen toplanan herhangi bir örneğin bu partiyi gerçekten temsil etmesi önemlidir. Aksi takdirde, gelecekteki bütün faaliyetler geçersiz olacaktır.

Bir kamyon yükünden 20-30 bin tonluk bir sevkiyata kadar çeşitli yiyecek ve yem malzemesi partilerinin numuneleri, Şekil 5’te gösterilmektedir. Çok büyük bir gönderiden temsili numunelerin toplanması hususi bir zorluk teşkil etmektedir (Coker ve ark., 2000).

Raymond_Coker_mycotoxins4_feed17

Düzgün numune alma ile ilgili ana konular şunlardır (Coker, 1989, 1998a,)
• Mikotoksinlerin dağılımı, özellikle tam tahıllarda ve tanelerde (örneğin mısır ve yer fıstığı çekirdekleri) çok eğridir.
• Binlerce tahıl veya çekirdek içinde sadece birinde mikotoksin olabilir (özellikle aflatoksinler)
• Numune alma planları, mikotoksinlerin bu eğri dağılımını da hesaba katmalıdır.
• Sonuçta tam tahıl ve çekirdek numuneleri büyüktür ve çok sayıda (tipik olarak yüz tane) ‘marjinal’ numuneden oluşur.
• Fakat karma yem üretimi daha homojen bir mikotoksin dağılımı ürettiğinden, karma yem numuneleri tam tahıl ve çekirdeklerden daha küçüktür.

Aflatoksin konsantrasyonunun belirlenmesi için gerekli olan bütün çekirdekler için uygun numune boyutları (istatistiksel olarak belirlenmiş 40.000 tane veya çekirdek büyüklüğünde numuneye dayanarak); ve çok iyi işlenmiş (çok iyi karıştırılmış) yağlı tohum küspesi için numune boyutları aşağıdaki gibidir:

• yer fıstığı- 20kg
• mısır – 10kg
• buğday – 5kg
• çok iyi işlenmiş yağlı tohum küspeleri – 2kg

Raymond_Coker_mycotoxins5_feed17
NUMUNE HAZIRLAMA

Temsili bir numune alındıktan sonra, orijinal numuneyi temsil eden bir laboratuvar numunesi üretecek şekilde – numune hazırlama aşaması – işlenmesi esastır. Yani, laboratuvar numunesinin orijinal numunenin alındığı partiyi temsil etmesi gereklidir (Şekil 6).

Genel karıştırıcı, orijinal temsili numuneyi homojen bir sulu bulamaç haline dönüştürür; buradaki temsili laboratuvar numuneleri (örneğin 100 gr) daha sonra uygun mikotoksinler için doğrudan analiz edilebilir.

Değirmen, bir toz numunesi oluşturur ki bunun daha sonradan toz ve temsili alt numuneye oluk ayrımı veya konik ve çeyrekleme ile dönüştürülmesi gerekiyor. Temsili alt numune alma tipik olarak ağırlık anlamında 1 kilogram civarındadır.

Sonunda alt numune alma değirmeni eşzamanlı olarak orijinal temsili bir numuneyi bir toza, temsili alt numuneye dönüştürür.

Mikotoksin analizine maruz kalmadan önce toz ve temsili alt numune alma, yüksek hızlı blender kullanarak homojen bir sulu bulamaca dönüştürülmelidir ki buradan temsili laboratuvar numuneleri alınabilsin.

Bu işlem, metalojinin homojenleştirme için kullanılması gereken suya oranının numunelerini içeren Şekil 7’de gösterilmektedir.
Raymond_Coker_mycotoxins6_feed17

MİKOTOKSİN ANALİZ YÖNTEMLERİ
Temsili laboratuvar numunesi seçildiğinde ideal olarak eşzamanlı olarak birden fazla mikotoksin belirleyebilen doğru ve kesin bir süreç kullanılarak analiz edilmesi önemlidir.

Tedarik sürecindeki Kritik Kontrol Noktaları’nda başarılı bir şekilde uygulanabilecek analiz yönteminin gerekli özellikleri, Tablo 4’te anlatılmaktadır.

Raymond_Coker_mycotoxins7_feed17
Mikotoksinlerin analizi için var olan yöntem içinde şunlar vardır: yüksek performanslı sıvı kromatografi, HPLC (ultra performanslı sıvı kromatografi, UPLC ve kromatografi-tandem kütle spektrometresi, LC-MS/MS ile birlikte) enzime bağlı bağışıklık deneyi, ELISA; yanal akış cihazları, LFD; florometrik yöntemler; ve yeni geliştirilen ToxiMet Sistemi.

Çin’deki mikotoksinlerin analizi için şu anda kullanılan yöntemler Shi ve arkadaşları (2018) tarafından incelenmiştir.

ToxiMet Sisteminin Kritik Kontrol Noktalarında başarıyla kullanılabilen bir analiz yönteminin gerekli özelliklerini karşıladığı bildirildi (Tablo 4).

ELISA’nın hızı ve sadeliği, yanal akış ve florometrik prosedürlerle birlikte HPLC prosedürlerinin doğruluğu ve kesinliğine sahiptir (Şekil 8). ToxiMet Sistemi aynı zamanda çoklu mikotoksinleri de belirleyebilir.
Raymond_Coker_mycotoxins8_feed17

BLOCKCHAIN TEKNOLOJİSİ
Blockchain, dağıtılmış bir bilgi defteri tutmak için kullanılan, birbirine bağlı bilgisayarlar ağından oluşan dağıtık bir veri tabanıdır. Başlangıçta Bitcoin ve diğer kripto-para birimlerini içeren işlemleri güvenli ve şeffaf bir şekilde yönetmek için geliştirilmiştir.

Blockchain, tüm işlemlerin kayıtlı olduğu ortak bir hesap defteri olarak düşünülebilir ve ağda gerçekleştirilen tüm işlemlerin bir kanıtı olarak kullanılabilir.

Yani, ağa bağlı olan her bir bilgisayar blok zincirinin bir kopyasına sahiptir ve böylece ağ içinde gerçekleştirilen tüm işlemlerin senkronize ve gerçek zamanlı şeffaflığını tüm katılımcılara sağlar. Dijital bir işlem ne zaman gerçekleştirilirse, yakın zamanlarda yapılan diğer işlemlerle birlikte kriptografik olarak korunan bir blokta gruplandırılır ve ardından tüm ağa dağıtılır.

Veri, bir blok zincirine yazıldıktan sonra değişmez – kimse tarafından değiştirilemez.
Raymond_Coker_mycotoxins9_feed17

BLOCKCHAIN VE GIDA TEDARİK ZİNCİRLERİ
Bir blockchainin şeffaflığı ve değişmezliği birleştirdiği düşünüldüğünde, gıda tedarik zincirlerinin geliştirilmiş yönetimi için araç olarak önemli bir ilgi çekmiştir.

Blockchain yetiştiricilere, tedarikçilere, işleyicilere, distribütörlere, perakendecilere, düzenleyicilere ve tüketicilere gıdaların kökeni ve kalitesi hakkında güvenilir bilgilere anında erişim sağlama potansiyeline sahiptir.

Fakat şunu akılda tutmak gerekiyor. Bir blokchainin, İyi Tarım Uygulamaları (GAP), İyi Depolama Uygulamaları (GSP), İyi Hijyen Uygulamaları (GHP) ve İyi Üretim Uygulamaları (GMP) ve GS1 tanımlama standartları ile birlikte Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları (HACCP) gibi çeşitli köklü gıda güvenliği kontrol önlemlerinin şeffaf uygulaması için oldukça etkili bir araç sağlayarak gıda tedarik zincirlerinin büyük ölçüde geliştirilmiş yönetimini potansiyel olarak kolaylaştıracaktır. (GS1 standartları, ürünler, yerler, varlıklar vb. hakkındaki gerekli bilgileri benzersiz bir şekilde tanımlayarak, doğru bir şekilde yakalayarak ve otomatik olarak paylaşarak işletmeler için ortak bir temel oluşturur).

Daha önemlisi, blockchain teknolojisinin etkili olabilmesi için tedarik zinciri boyunca sisteme girilecek bilgilerin her zaman doğruluğuna dayanacaktır.

Blockchain teknolojisinin gıda tedarik zincirlerinin yönetimine uygulanması hala geliştirilme aşamasında olmakla birlikte, çeşitli girişimler halen devam etmektedir.

Örneğin, Cargill, pilot çalışmasında, tüketicilerin Şükran Günü’ndeki aldıkları hindilerin, yetiştirildiği çiftliği ve bu hindiyi satın alan dükkâna kadar takip etmesine imkân tanıyan bir blockchain kullandı.

Benzer bir şekilde IBM, Walmart ve Tchainhua Üniversitesi Ulusal E-Ticaret Teknolojileri Laboratuvarı ve Çinli e-perakendecisi JD.com (bu ikisi de gelire göre, Çin’deki en büyük e-ticaret şirketi ve ülkenin en büyük perakendecisidir) ile birlikte Blockchain Gıda Güvenliği Birliğini başlattı. Bu birlik, Çin’deki gıda takibi, izlenebilirlik ve güvenliği arttırmak için işbirliği yaparak gıda tedarik zincirinde daha fazla şeffaflık elde etmek için işbirliği yapacak.

Son olarak IBM, büyük küresel gıda şirketleri (Dole, Driscoll’s, Golden State Foods, Kroger, McCormick and Company, McLane Company, Nestlé, Tyson Foods, Unilever ve Walmart) ile işbirliği yaparak küresel tedarik zincirinin blockchain teknolojisinden yararlanabileceği yeni alanları belirlemeye çalışıyor.

SONUÇLAR
Mikotoksinler, hayvan sağlığı ve verimliliği ve gıda güvenliği için öngörülebilir gelecekte sessiz bir tehdit olarak kalmaya devam edecektir.

Sonuç olarak hayvan yemi ve gıda sektöründeki tüm oyuncuların, uygulanabilir olduğu kadar mikotoksinlerin etkisini hafifletecek süreçleri geliştirmek ve uygulamak için birlikte çalışmaları temel bir esastır.

TEŞEKKÜR
Yazar, bu makaledeki bazı bilgilerin daha önce şurada yayınlandığını kabul etmektedir: Coker, R. D. (1997) Mycotoxins and their Control: Constraints and Opportunities, NRI Bulletin 73, Chatham; Ayrıca yazarın büyük bir katkı sağladığı şu kitaptan da bilgi almaktadır: Manual on the Application of the HACCP System in Mycotoxin Prevention and Control. Volume 73, 2001. FAO, Roma.

Kontrol edin

Yem ısıl işlemi neden onaylanmalıdır?

Mikroplu yem, salmonella ve diğer enterobakterler için gıda değer zincirine ilk giriş yollarından birini temsil …